رضا مختاري / محسن صادقي

مقدمه 16

رؤيت هلال ( فارسي )

استنباط را بشناسند ودغدغهء « خلوص » و « توانايى » فقه را دارند . شرايط ولوازم اجتهاد وافتا را در حد كمال تحصيل كرده‌اند واز سوى ديگر آگاهى واشراف بر ميراث فقهى گذشتگان را در عين حال كه لازم مىدانند كافى نمىشمارند . از سوى ديگر مىدانيم بخش مهمى از آثار فقهى شيعه هم چنان به صورت دست نوشت وپراكنده در گوشه وكنار كتابخانه‌هاى شخصي وعمومى باقي مانده وغبار مهجوريت بر آنها نشسته ويا به صورت چاپ سنگى وغير محقّق منتشر شده است كه استفادهء از آنها آسان نيست ، بلكه با اين پراكندگى وتشتّت دسترسى به آنها براي بيشتر فقه‌پژوهان از محالات عادى است . بسيارى از فقهاى نامدار علاوة بر كتاب‌هايى كه در سراسر يا بخشي از فقه نوشته‌اند ، در زمينهء بسيارى از مسائل - به دليل اهميّت يا موقعيّت ويژه - رساله‌هاى جداگانه ومستقل نيز پرداخته‌اند كه ناشناخته مانده است . بنابراين ، روشن است كه تصحيح ونشر وزين اين گونه نوشته‌ها ، در كنار هم وبه ترتيبي خاص وموضوعي ، از جهات گوناگون سودمند است . از جمله آسان شدن اطّلاع از سابقه وپژوهشهاى هر موضوع ؛ صرفه‌جويى در فرصت فقه‌پژوهان ؛ پيش‌گيرى از كارهاى كم‌مايه وتكرارى وبدون استناد به منابع پيشين ؛ استقصاى ادلّه وروايات آن وتبويب آنها ؛ آگاهى از تأثيرگذارى وتأثيرپذيرى فقيهان بر يك ديگر ؛ آسان شدن مقايسهء قدرت فقهى ونوآورى فقيهان ؛ احياى ميراث عالمان فروغ‌گستر شيعه ونمايان شدن كارنامهء فقهى آنان . پيداست كه هرگز مراد اين نيست كه بايد به پژوهشهاى گذشتگان بسنده كرد وهمانها را براي حلّ معضلات ومشكلات فكرى وفرهنگى اين روزگار كافى دانست ؛ بلكه منظور اين است كه هر تحقيقى بايد مبتنى ومتّكى وبا اشراف بر پژوهشهاى پيشينيان باشد : العلى محظورة إلّا على * من بنى فوق بناء السلف از آنجا كه مسأله رؤيت هلال ومباحث پيرامونى آن يكى از مسائل مهم وجنجالى در طول تاريخ فقاهت شيعه از زمان شيخ مفيد تاكنون بوده است ، تحقيق ، تنقيح وعرضه ونشر مجموعهء رساله‌ها وسخنان فقهاى شيعه در اين زمينه ، وجههء همّت واحد احياء آثار اسلامى مركز مطالعات وتحقيقات اسلامى قرار گرفت وبحمد الله با تلاش مجدّانه جناب حجة الاسلام رضا مختارى وعده‌اى از محقّقان اين واحد آمادهء نشر شد كه از كوشش